Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına, İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağlar ve Ortak Çalışma Alanları

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslara ve ticari anlaşmalara dayanmadığını vurguladı. Konuşmasında, Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve finansal bağlara uzanan süreci ele aldı. 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında iş birliği yaptığını belirtti.

Koyuncu ayrıca TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgelere dayanan eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını ifade etti.

Akademik İş Birliği ve Bilim Diplomasisi

Koyuncu, Roma’da katıldığı ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Water4All projesine ilişkin bilgi verdi. Proje kapsamında atık su geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine araştırmalar yürütüldüğünü söyledi. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu belirten Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki iş birliğinin artırılmasının önemine dikkat çekti.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine de değinen Koyuncu, iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasını değerli bulduğunu ifade etti. Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu belirten Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunların çözümünde uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını söyledi.

Bu çerçevede Koyuncu, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) andı ve Türkiye-İtalya akademik ilişkilerinin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu belirtti.

Oturumlarda Ele Alınan Konular

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini (İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü), modern dönemde ticaret alanında Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı Devleti arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’deki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya ticari ilişkilerinin güncel durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.